Ο κίνδυνος για «εξαγωγή» του πολέμου στα Βαλκάνια

Η αυξανόμενη στρατιωτική παρουσία της (EUFOR) και του ΝΑΤΟ στη Βοσνία, η πτώση ουκρανικού drone  στο Ζάγκρεμπ και οι εντάσεις που σημειώνονται εσχάτως στο Κοσσυφοπέδιο, σε συνδυασμό με τις πρόσφατες «περίεργες» επιθέσεις στην Υπερδνειστερία  έχουν αυξήσει τις ανησυχίες για ενδεχόμενο άνοιγμα νέων μετώπων πολέμου.  Η τροφοδοσία του πολέμου στην Ουκρανία και η απουσία σοβαρής διπλωματίας κινδυνεύουν να παρασύρουν τα  Βαλκάνια σε αναζωπύρωση συγκρούσεων

Ο διακηρυγμένος στόχος της ου Αμερικανού  υπουργού Άμυνας, Λόιντ Όστιν, για «αποδυνάμωση» της Ρωσίας, η αυξανόμενη εξοπλιστική βοήθεια προς το Κίεβο, η διακοπή κάθε διαπραγμάτευσης, και το πολιτικό παιχνίδι που εξελίσσεται  γύρω από την ενεργειακή κρίση, συνιστούν  πλέον  σαφείς ενδείξεις  περί τροφοδοσίας του πολέμου.

«Επίδειξη δύναμης» από τη EUFOR στη Βοσνία

Σ’ αυτό το πλαίσιο,  περαιτέρω στρατιωτικοποίηση της Βοσνίας, αύξηση της πίεσης στη Σερβία και τα ουκρανικά drones που συντρίβονται στην Κροατία, εκατοντάδες χιλιόμετρα από την Ουκρανία, αποκτούν ιδιαίτερη σημασία.

Στις 20 Απριλίου στην πόλη Μπάνια Λούκα της Βοσνίας, σύμφωνα με τοπικά δημοσιεύματα, αναπτύχθηκαν μαχητικά στρατεύματα της Ευρωπαϊκής στρατιωτικής  αποστολής που συνδέεται με το ΝΑΤΟ (EUFOR), για να «παρακολουθήσουν» ειρηνική διαμαρτυρία Σερβοβόσνιων βετεράνων.

Τα ίδια δημοσιεύματα σημειώνουν ότι το τελευταίο διάστημα σημειώθηκαν ασκήσεις «επίδειξης δύναμης», με πτήσεις γαλλικών μαχητικών αεροσκαφών και παρέλαση τεθωρακισμένων της EUFOR σε εμπορικούς δρόμους στο κέντρο του Σεράγεβο.

Να σημειωθεί ότι βάσει της συμφωνίας Ντέιτον του 1995, σκοπός της EUFOR είναι να αποτρέψει την επανεμφάνιση ένοπλων συγκρούσεων μεταξύ Μουσουλμάνων και Σέρβων. Οι Σέρβοι της Βοσνίας θεωρούν ότι η συμβολή της EUFOR στην ασφάλεια είναι διφορούμενη, και πως όλα αυτά τα χρόνια η στρατιωτική κατοχή της Βοσνίας χρησιμοποιείται συνήθως από τη Δύση, για άσκηση πολιτικής κυριαρχίας στην περιοχή.

Από την έναρξη του πολέμου τον περασμένο Φεβρουάριο σημειώνονται αλλεπάλληλες συναντήσεις αξιωματούχων της Δύσης με τη διοίκηση της EUFOR, ενώ οι διοικητές της στρατιωτικής αποστολής συντονίζονται  πλέον και με τον πρεσβευτή των ΗΠΑ στη Βοσνία, Michael J. Murphy.

Ουκρανικό drone χτύπησε κατά λάθος την Κροατία

Ερωτήματα για την ασφάλεια που παρέχει το ΝΑΤΟ- εκτός από τη Βοσνία-  εγείρονται και στην περίπτωση της Κροατίας, όταν το Μάρτιο, μη επανδρωμένο drone, Tupolev Tu-141 που μετέφερε βόμβα εισήλθε στον εναέριο χώρο της Κροατίας, μέσω της Ουγγαρίας και συνετρίβη σε μια κατοικημένη γειτονιά στο κέντρο του Ζάγκρεμπ, πιθανότατα από αστοχία.

Σύμφωνα με δημοσιεύματα, αποκαλύφθηκε ότι το εν λόγω drone, που μοιάζει με πύραυλο κρουζ, ανήκε στον ουκρανικό στρατό και είχε στόχο ρωσικές δυνάμεις στην Ουκρανία.

Αν και κανείς δεν τραυματίστηκε, το πέρασμα του οπλισμένου με εκρηκτικά  drone από εκατοντάδες χιλιόμετρα εναέριου χώρου του ΝΑΤΟ, χωρίς να αναχαιτιστεί, δημιούργησε ερωτήματα  σχετικά με την ικανότητα του ΝΑΤΟ να παρέχει  ασφάλεια στην περιοχή.

Πιέσεις στη Σερβία.

Ο πρόεδρος της Σερβίας, Αλεξάντερ Βούτσιτς, επανειλημμένα έχει υπονοήσει, ότι οι πιέσεις που ασκούνται στη χώρα του έχουν σκοπό να αποσταθεροποιήσουν τα Βαλκάνια και όχι να βοηθήσουν την Ουκρανία.

Με βάση τα γεγονότα, ό,τι κι αν πιστεύει κανείς για τον Βούτσιτς, ή για τον πόλεμο, δεν μπορεί εύκολα να προσπεράσει αυτή την ερμηνεία.

Οι κυβερνήσεις της Σερβίας και της Σερβοβοσνίας, είναι γεγονός ότι δέχονται πιέσεις για τις διμερείς σχέσεις τους με τη Ρωσία. Ενώ και οι δύο έχουν δηλώσει επανειλημμένα, ότι αποδοκιμάζουν την κλιμάκωση της βίας στην Ουκρανία και ζητούν ειρηνική επίλυση της σύγκρουσης.

Επίσης, μετά από πιέσεις, η Σερβία ψήφισε στη Γενική Συνέλευση των Ηνωμένων Εθνών την αναστολή της συμμετοχής της Ρωσίας στο Συμβούλιο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων του ΟΗΕ, κάτι που προφανώς είναι αντιδημοφιλές στη χώρα.

Σύμφωνα, ωστόσο, με διεθνείς αναλυτές και Αμερικανούς αξιωματούχους, η Σερβία ως μικρή χώρα μεσαίου εισοδήματος δεν παίζει κάποιο ρόλο στην πολεμική προσπάθεια της Ρωσίας, ούτε η σερβική ουδετερότητα θεωρείται τόσο σημαντική για τη Ρωσία.

Αντίστοιχα, η διφορούμενη στάση του Ισραήλ και της Τουρκίας στην ουκρανική κρίση θεωρείται πολύ σημαντικότερη, αλλά σε αντίθεση με τη Σερβία, έχουν δεχτεί ελάχιστη κριτική από τα δυτικά ΜΜΕ.

Το προηγούμενο του Κοσσυφοπεδίου

Νέες εντάσεις φαίνεται να ανακύπτουν στο καυτό μέτωπο του Κοσσυφοπεδίου. Σύμφωνα με δημοσιεύματα, το τελευταίο διάστημα αναφέρθηκαν πυροβολισμοί εναντίον περιπολίας φύλαξης των συνόρων και σύμφωνα με πληροφορίες και φωτογραφικό υλικό, αλβανικές ειδικές δυνάμεις έχουν αναπτυχθεί στην κατοικούμενη από Σέρβους, περιοχή της Μιτροβίτσα.

Επίσης, η σερβική πλευρά υποστηρίζει ότι η ηγεσία του Κοσσυφοπεδίου, εδώ και καιρό δε δείχνει διάθεση διαπραγμάτευσης.

Η επέμβαση του ΝΑΤΟ το 1999, που διεξήχθη χωρίς την άδεια του Συμβουλίου Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών, και κατά παράβαση του διεθνούς δικαίου, φαίνεται να προσέφερε ένα αδύναμο νομικό πρόσχημα για στρατιωτική δράση: Αναγνώρισε πρώτα μια αποσχιστική δημοκρατία στο Κοσσυφοπέδιο, προτού  ξεκινήσει αμέσως να βομβαρδίζει τη Σερβία για να προστατέψει το Κοσσυφοπέδιο.  

Υπενθυμίζεται ότι το Βελιγράδι εξέφρασε και τις ανησυχίες του, για το ότι η Ρωσία επικαλέστηκε την επέμβαση του ΝΑΤΟ το 1999, στην τότε Γιουγκοσλαβία (τώρα Σερβία και Μαυροβούνιο), ως νομικό πρόσχημα για τις ενέργειές της στην Ουκρανία.

Να σημειωθεί ότι η ανεξαρτησία του Κοσσυφοπεδίου δεν έλαβε ποτέ ευρεία διεθνή αναγνώριση, ενώ η Σερβία μετά από 78 ημέρες βομβαρδισμών αναγκάστηκε να αποδεχθεί τη μόνιμη κατοχή του.

Στην αμερικανική στρατιωτική βάση  Camp Bondsteel, όπου «φιλοξενείται» το ΝΑΤΟ στο Κοσσυφοπέδιο- μια από τις μεγαλύτερες στρατιωτικές βάσεις των ΗΠΑ στον κόσμο-δεν υπάρχει πολιτική εποπτεία και έλεγχος, και το γεγονός αυτό σύμφωνα με διεθνείς παρατηρητές, προσφέρει πλεονεκτήματα για μυστικές επιχειρήσεις.

Οι δε επαναλαμβανόμενοι ισχυρισμοί, ότι η περιοχή είναι καταδικασμένη σε αστάθεια και βία, κινδυνεύουν να τροφοδοτήσουν έναν κλιμακούμενο κύκλο που μπορεί να προκαλέσει την ίδια τη βία που όλοι ελπίζουν να αποφύγουν.

Οι βομβαρδισμοί στην Υπερδνειστερία

Οι επιθέσεις που σημειώθηκαν ξαφνικά (;) την Τρίτη 26 Απριλίου στην Υπερδνειστερία, εναντίον της πρωτεύουσας Τιρασπόλ, ακόμα και με τη χρήση μη επανδρωμένων αεροπλάνων, θεωρείται σημάδι επέκτασης των μετώπων του πολέμου.

Σε αυτή την αμφισβητούμενη περιοχή στα ανατολικά σύνορα της Μολδαβίας με την Ουκρανία, σταθμεύει μικρή ρωσική ειρηνευτική δύναμη, και από τις επιθέσεις -άγνωστης προς το παρόν  προέλευσης-  επλήγησαν κυβερνητικά ιδρύματα και ραδιοφωνικές υποδομές.

Where is Transnistria and why is it being drawn into Ukraine war?

Η φιλοευρωπαία πρόεδρος της Μολδαβίας, Μάγια Σαντού, μίλησε για προσπάθειες αποσταθεροποίησης μιας ουδέτερης χώρας.

Βέβαια, το ποιες ακριβώς δυνάμεις ενθαρρύνουν την κλιμάκωση σε καθεμία από αυτές τις περιπτώσεις και γιατί, δεν είναι πάντα σαφές.

Είναι γεγονός ότι τόσο η Ρωσία όσο και το ΝΑΤΟ κλιμακώνουν τη ρητορική τους, ενώ αμφότεροι έχουν υπονομεύσει την κυριαρχία ασθενέστερων χωρών.

Ωστόσο, η παράταση και εξάπλωση του πολέμου -που θα οδηγούσε τη Μόσχα και σε δευτερεύουσες συγκρούσεις-  μάλλον «κουμπώνει» περισσότερο με το στόχο των ΗΠΑ για «αποδυνάμωση» της Ρωσίας και αποσταθεροποίηση στο εσωτερικό της, παρά με τις επιδιώξεις του Κρεμλίνου.

Κι επειδή πρόκειται για μια εξαιρετικά επικίνδυνη περίοδο της ιστορίας, για τα Βαλκάνια, για την Ευρώπη και για τον κόσμο, τώρα περισσότερο από ποτέ, είναι αναγκαία μία συντονισμένη προσπάθεια για ενθάρρυνση της διπλωματίας και για αποκλιμάκωση των συγκρούσεων, και όχι για «εξαγωγή» πολέμου.

Leave a Reply

Your email address will not be published.